Geestelijke gezondheid bij jongeren: verder dan het individu

Weinigen hebben de publieke discussie over de zorgen rond de geestelijke gezondheid van jongeren gemist. In augustus 2024 stelde de Lancet Psychiatry Commission on Youth Mental Health dat de geestelijke gezondheid van jongeren een gevaarlijke fase was ingegaan. Het rapport van de commissie vervolgde met de constatering dat de geestelijke gezondheid van jongeren de afgelopen twee decennia gestaag achteruit was gegaan, met name als gevolg van de recente COVID-19-pandemie. Met andere woorden, er is grote behoefte aan onderzoek naar de geestelijke gezondheid van jongeren. En paradoxaal genoeg is onderzoek gericht op jongeren slechts goed voor 17,5% van de wereldwijde financiering voor onderzoek naar geestelijke gezondheid.

Ons onderzoeksteam was dan ook zeer verheugd deel te nemen aan het door de EU Horizon gefinancierde onderzoeksproject Reconnected. Dit project onderzoekt hoe belangrijke wereldwijde ontwikkelingen het dagelijks leven en de geestelijke gezondheid van Europese burgers beïnvloeden en biedt digitale oplossingen aan negen kwetsbare groepen met als doel hun geestelijke gezondheid te beschermen. De doelgroep van het Reconnected-project in Finland bestaat uit jongvolwassenen.

Ons onderzoek en onze klinische ervaringen met jongeren vertellen ons een vergelijkbaar verhaal. Stress, angst en onzekerheden over de toekomst zijn veelvoorkomende woorden die jongeren gebruiken om hun mentale gezondheid te beschrijven. Belangrijke interventies die worden aangeboden als reactie op deze problemen richten zich vaak op het reguleren van emoties, het aanpassen van denkpatronen en gedrag, stressmanagement en exposuretherapie. Hoewel deze perspectieven belangrijk zijn, geven ze waarschijnlijk geen volledig beeld. De mentale gezondheid van jongeren staat niet op zichzelf. Deze wordt gevormd door de dagelijkse omgeving waarin jongeren leven, de relaties die ze hebben en de bredere maatschappelijke en culturele omstandigheden.

Familierelaties kunnen een grote bron van steun zijn voor jongeren in deze cruciale en kwetsbare periode van hun leven, maar ze kunnen ook een bron van stress vormen. Schoolomgevingen kunnen het leren bevorderen en plekken zijn waar belangrijke vriendschappen ontstaan, maar ze kunnen ook plekken zijn waar jongeren worden blootgesteld aan pesten en sociaal isolement. Sociale media kunnen een gevoel van saamhorigheid en steun van leeftijdsgenoten bevorderen, maar ze kunnen jongeren ook blootstellen aan vergelijking, concurrentie en schadelijke inhoud.

Jongeren zijn zich ook bewust van economische realiteiten, ongelijkheden, werkloosheid, politieke polarisatie en oorlogen. Dit zijn factoren die een grote rol spelen bij hun keuzes over toekomstige studie- en carrièrepaden, en bij het vormgeven van hun toekomst.

Wat we bijzonder interessant vinden aan het Reconnected-onderzoeksproject, is dat het precies rekening houdt met die sociale en maatschappelijke omstandigheden die een belangrijke rol spelen in de geestelijke gezondheid van de bevolking. Het helpt ons mogelijke patronen in de geestelijke gezondheid van de bevolking bloot te leggen die op individueel niveau niet zichtbaar zijn. Wanneer we een breder inzicht hebben in de factoren die samenhangen met de geestelijke gezondheid van jongeren, kunnen we betere interventies ontwikkelen om het geestelijk welzijn te ondersteunen.

In het Reconnected-project wordt bij de ontwikkeling van het digitale ondersteuningssysteem niet alleen rekening gehouden met individuele, maar ook met sociale factoren. Zo bevat het bijvoorbeeld elementen die de sociale participatie en de kwaliteit van iemands sociale ondersteuningsnetwerken bevorderen, wat kan bijdragen aan een meer integrale aanpak ter ondersteuning van het mentale welzijn van onze jongeren.

“Persoonlijk vind ik deelname aan dit soort onderzoek, dat mogelijk een positief effect kan hebben op de geestelijke gezondheid van jongeren, bijzonder waardevol. Ik ben natuurlijk altijd blij om te zien dat er geïnvesteerd wordt in onderzoek naar de geestelijke gezondheid van jongeren. Ik beschouw het als een geweldige investering in onze toekomst!”

Auteur: Minja Westerlund

McGorry, P., Mei, C., Dalal, N., et al. (2024). De Lancet Psychiatry-commissie over de geestelijke gezondheid van jongeren. The Lancet Psychiatry, 11, 731–774.

Stoyanova, R., & Woelbert, E. (2026, 6 mei). Een overzicht van tien jaar financiering van onderzoek naar geestelijke gezondheid. IAMHRF. https://doi.org/10.6084/m9.figshare.32051778